HET LUKT NIET

Column: Anoek de Voogd

“Gedurende de wedstrijd gaat bijna alles mis wat maar mis kan gaan. Vanaf de eerste fout word je angstig en verkramp je wat. Er gaan gedachten door je hoofd als ‘als dit maar niet weer gebeurt’, ‘hopelijk gaat het de volgende keer goed’, ‘niet weer’, ‘volgende moet het goed gaan’, enz. Dit is al een tijdje aan de gang en in de trainingen gaat het wel goed. De simpelste dingen lukken niet meer tijdens een wedstrijd, terwijl het wel lukt tijdens een training. Voor je gevoel kom je niet meer uit deze vicieuze cirkel. Je weet niet meer wat je kunt doen en je bent bang dat je je plekje verliest. Iemand heeft al eens voorzichtig de optie van een sportpsycholoog laten vallen. Je twijfelt alleen nog of je dit moet doen (‘ik ben toch niet gek..?’).

Een sportpsycholoog kan helpen met het verbeteren van je prestatie. Prestaties in sport worden bepaald door fysieke, technische, tactische en mentale factoren. De eerste drie worden regelmatig getraind, dus waarom zou je de mentale factoren ook niet gaan trainen? Dit heeft dus niks te maken met ‘gek zijn’. Verder ben je bij lange na niet de enige die dit heeft. En je hoeft niet eens een hulpvraag te hebben om bij een sportpsycholoog langs te gaan. Er zijn veel verschillende dingen die kunnen leiden tot prestatieverbetering, zoals krachttraining, voeding, massage, ijsbaden, etc. Dus waarom zou het trainen van mentale factoren er niet één van kunnen zijn?

Als je naar een sportpsycholoog gaat met bijvoorbeeld de vraag of hij/zij kan helpen met het voor elkaar krijgen dat je in wedstrijden net zo presteert als in trainingen zullen er verschillende stappen genomen worden. Ten eerste zal er een intake gesprek plaatsvinden waarin informatie uitgewisseld wordt. Hier kun je kijken of je een klik hebt met de sportpsycholoog om verder te kunnen gaan. Bij een tweede afspraak wordt er verder gepraat en kunnen er vragenlijsten afgenomen worden en deze worden in een volgende afspraak dan besproken. Naar aanleiding van de eerste twee gesprekken en de resultaten van de vragenlijsten wordt er een mentaal trainingsplan gemaakt. Dit is eigenlijk net zoiets als een coach die een trainingsplan maakt van de fysieke, technische en tactische factoren die getraind dienen te worden. Vervolgens wordt er dus gewerkt met dit plan. In dit plan zitten aspecten als leren ontspannen van lichaam, verbeelding, gedachtetraining, doelen stellen en aandacht en concentratie. Het mentale trainingsplan wordt tussendoor en op het einde geëvalueerd. Tijdens de mentale training zul je een aantal keer afspreken met de sportpsycholoog. Er zullen opdrachten gegeven worden die je gaat oefenen en toepassen tijdens trainingen en wedstrijden. Deze worden in een volgende afspraak dan besproken. De sportpsycholoog zal waarschijnlijk een keer komen kijken tijdens een training/wedstrijd om te zien hoe het gaat met je in de sportsituatie. Het is ook zeker mogelijk dat de sportpsycholoog (met jouw toestemming) gaat praten met je coach om jou nog beter te kunnen helpen.

Er zit geen tijdslimiet aan de duur van het traject. Het hangt helemaal van jou af. Een sportpsycholoog maakt het plan op wat jij nodig hebt. En dan is het uiteindelijke doel natuurlijk om je in wedstrijden net zo te laten presteren als in trainingen. Er kunnen daarna ook nog vervolgafspraken (bijvoorbeeld één keer per drie maanden) gemaakt worden om ervoor te blijven zorgen dat het goed blijft gaan.

Gedurende de wedstrijd gaan een paar dingen mis, maar dat is normaal. Je bent tenminste een mens en mensen maken fouten. Als je een fout maakt, laat je het gewoon voorbij gaan en ga je door met het uitvoeren van je taak. Gedachten die door je hoofd gaan, zijn ‘ik kijk naar de bal/shuttle/tegenstander’, ‘ik kan dit’, ‘ik focus op mijn spel’, etc. Tevens gaat er door je hoofd hoe je taak dient uitgevoerd te worden. De taken die je dient uit te voeren tijdens de wedstrijd gaan goed en je voelt je zelfvertrouwen toenemen. Je bent eindelijk uit de vicieuze cirkel gekomen. Na de zoveelste goede wedstrijd zit je nog eens te bedenken dat de keuze om naar een sportpsycholoog te gaan een hele goede is geweest.”
------------------------------------

Anoek de Voogd is bewegingswetenschapper en heeft na die opleiding de praktijkopleiding tot sportpsycholoog voltooid. Hierna is zij haar eigen praktijk begonnen. Zij ontvangt haar cliënten bij Jumph te Amstelveen (www.jumph.nl).

Anoek de Voogd, Sportpsycholoog VSPN ®, www.anoekdevoogd.nl